خبرگزاری مهر، گروه استانها: سرطان پستان همچنان شایعترین سرطان در میان زنان و یکی از مهمترین دغدغههای نظام سلامت به شمار میرود؛ بیماریای که با وجود پیشرفتهای چشمگیر در روشهای تشخیص و درمان، همچنان هر سال جان و سلامت هزاران زن را در معرض تهدید قرار میدهد.
متخصصان حوزه سلامت معتقدند بخش قابل توجهی از مرگومیر و عوارض ناشی از این بیماری با افزایش آگاهی عمومی، انجام معاینات دورهای و تشخیص در مراحل اولیه قابل پیشگیری است؛ چرا که این سرطان در صورت شناسایی زودهنگام، از بالاترین شانس درمان و بهبودی برخوردار است.
در استان فارس نیز این بیماری همچنان در صدر سرطانهای شایع زنان قرار دارد و سالانه صدها مورد جدید ابتلا شناسایی میشود. از همین رو، اجرای برنامههای غربالگری در شبکه بهداشت، آموزش عمومی، شناسایی افراد در معرض خطر و تسهیل دسترسی زنان به خدمات تشخیصی، به یکی از مهمترین اولویتهای حوزه سلامت استان تبدیل شده است.
مشارکت زنان در برنامههای مراقبتی، توجه به سابقه خانوادگی، انجام معاینات منظم و مراجعه بهموقع به مراکز خدمات جامع سلامت، میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش مرگومیر، کوتاهتر شدن دوره درمان و کاهش هزینههای ناشی از این بیماری داشته باشد.
در شرایطی که سرطان پستان همچنان بیشترین سهم را در میان سرطانهای زنان استان فارس به خود اختصاص داده است، تقویت فرهنگ پیشگیری و غربالگری بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته؛ موضوعی که میتواند مسیر مقابله با این بیماری را از درمانهای پرهزینه و پیچیده، به سمت تشخیص زودهنگام و درمان موفق سوق دهد.
سالانه ۳۳۰ زن در فارس به سرطان پستان مبتلا میشوند
زهرا خسرویزادگان مدیر مرکز پیشگیری و کنترل سرطان دانشگاه علوم پزشکی شیراز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به موضوع شیوع این نوع سرطان در فارس گفت: شاخص بروز سرطان پستان در فارس ۵۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت است و این بیماری بیشترین میزان بروز را در میان سرطانهای زنان به خود اختصاص داده است.
وی با تأکید بر اینکه این سرطان در صورت تشخیص در مراحل اولیه، کاملاً قابل درمان است، افزود: خوشبختانه ابزارهای لازم برای تشخیص زودهنگام این بیماری در نظام سلامت کشور پیشبینی شده و برنامه غربالگری آن در تمامی شبکههای بهداشت و درمان از جمله استان فارس اجرا میشود.
مدیر مرکز پیشگیری و کنترل سرطان دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: در قالب این برنامه، زنان ۳۰ سال به بالا از سوی بهورزان و مراقبان سلامت برای مراجعه به مراکز خدمات جامع سلامت فراخوان میشوند و پس از تشکیل پرونده، شرح حال و معاینات لازم توسط ماماهای آموزشدیده انجام میشود.
زنان دارای سابقه خانوادگی در معرض خطر بیشتری هستند
خسرویزادگان با اشاره به روند ارجاع بیماران اظهار کرد: در صورتی که علائم هشدار یا عوامل خطر در افراد مشاهده شود، آنان برای بررسیهای تکمیلی به سطوح تخصصی و فوقتخصصی ارجاع داده میشوند و برای زنان ۴۰ سال به بالا نیز انجام ماموگرافی در فرآیند تشخیص مورد توجه قرار میگیرد.
وی گفت: افرادی که در بستگان درجه یک یا دو خود سابقه سرطان پستان یا سایر سرطانهای مرتبط با زنان را دارند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند و لازم است همکاری بیشتری با مراکز بهداشتی برای انجام معاینات و اقدامات تشخیصی داشته باشند.
مدیر مرکز پیشگیری و کنترل سرطان دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه این سرطان تنها در استان فارس شایع نیست، افزود: این بیماری در سطح کشور و حتی جهان نیز یکی از شایعترین سرطانها محسوب میشود و در ایران نیز بیشترین میزان بروز سرطان در میان زنان مربوط به این نوع سرطان است.
وی اضافه کرد: حتی با بررسی آمار تمامی سرطانها در هر دو جنس، سرطان پستان همچنان سهم قابل توجهی از موارد ابتلا را به خود اختصاص میدهد.
تشخیص زودهنگام، هزینه درمان را کاهش میدهد
خسرویزادگان درباره هزینههای درمان نیز گفت: پس از تشخیص قطعی بیماری، بیماران تحت پوشش بیمههای پایه قرار میگیرند و بخش قابل توجهی از هزینههای درمان، بهویژه هزینه داروها، از طریق بیمه پوشش داده میشود.
وی تأکید کرد: هرچه سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، دوره درمان کوتاهتر، هزینهها کمتر و نتایج درمان موفقتر خواهد بود.
مدیر مرکز پیشگیری و کنترل سرطان دانشگاه علوم پزشکی شیراز از زنان خواست با مراجعه بهموقع به مراکز خدمات جامع سلامت و بیتوجه نبودن به علائم هشدار، از تأخیر در تشخیص بیماری جلوگیری کنند، زیرا سهلانگاری در مراجعه میتواند روند درمان و احتمال بهبودی را تحت تأثیر قرار دهد.
بیماری شایعی که با تشخیص زودهنگام قابل درمان است
وحید زنگوری فوق تخصص جراحی سرطان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت تشخیص بهموقع این بیماری گفت: این سرطان معمولاً در سنین بالای ۴۰ سال شیوع بیشتری دارد، اما متأسفانه در ایران و استان فارس موارد ابتلا در سنین پایینتر، حتی دهه دوم و سوم زندگی نیز مشاهده میشود.
وی افزود: اگر این نوع سرطان در مراحل اولیه، بهویژه مرحله یک بیماری تشخیص داده شود، امید به درمان کامل بسیار بالا بوده و در برخی شرایط به بیش از ۹۸ تا ۹۹ درصد میرسد.
این فوق تخصص جراحی سرطان با تأکید بر نقش خودمراقبتی در شناسایی زودرس بیماری گفت: شایعترین علامت این سرطان وجود توده در بافت سینه است و به همین دلیل توصیه میشود زنان، بهویژه افراد بالای ۲۰ سال، به صورت ماهانه معاینه شخصی انجام دهند.
زنگوری ادامه داد: هرگونه تغییر جدید در بافت، احساس توده غیرطبیعی یا تغییراتی که پیش از این وجود نداشته، باید جدی گرفته شود و فرد برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کند.
وی اضافه کرد: زنان بالای ۴۰ سال نیز بهتر است در قالب برنامههای منظم غربالگری، تحت بررسیهای دورهای قرار گیرند و در صورت امکان ماموگرافی و معاینات پزشکی را انجام دهند.
تشخیص با سونوگرافی و ماموگرافی؛ درمان با روشهای ترکیبی
زنگوری با اشاره به علائم هشدار این نوع سرطان گفت: تغییر اندازه یا عدم تقارن جدید در سینهها، فرورفتگی پوست یا نوک پستان، تغییر رنگ پوست، افزایش ضخامت پوست و ایجاد حالت پوست پرتقالی از جمله علائمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی بیان کرد: گاهی تورم یا بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل نیز میتواند از نشانههای بیماری باشد و زنان در صورت مشاهده برجستگی یا تغییرات غیرطبیعی در این ناحیه باید به پزشک مراجعه کنند.
این متخصص حوزه سرطان با بیان اینکه برخی افراد در معرض خطر بیشتری قرار دارند، گفت: زنانی که سابقه خانوادگی در بستگان درجه یک یا دو دارند، افرادی که شروع قاعدگی زودرس یا یائسگی دیررس داشتهاند و کسانی که سابقه مصرف هورمونها را دارند، باید توجه بیشتری به غربالگری و بررسیهای دورهای داشته باشند.
زنگوری درباره روند تشخیص این بیماری اظهار کرد: پس از مراجعه بیمار و انجام معاینات اولیه، اقدامات تشخیصی مانند سونوگرافی و ماموگرافی انجام میشود و در صورت مشاهده توده، نمونهبرداری سوزنی یا «تروکات بایوپسی» برای مشخص شدن نوع تومور انجام خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه تمامی روشهای استاندارد درمان این سرطان در استان فارس وجود دارد، گفت: درمان این بیماری معمولاً ترکیبی از جراحی، شیمیدرمانی، پرتودرمانی و هورموندرمانی است و انتخاب روش درمانی بر اساس شرایط هر بیمار توسط تیم پزشکی انجام میشود.
حمایت روانی؛ بخشی از درمان
فوق تخصص جراحی سرطان با اشاره به پیشرفتهای حوزه جراحی این سرطان گفت: امروزه در بسیاری از بیماران امکان حفظ پستان وجود دارد و با برداشت تومور از طریق برشهای کوچک، علاوه بر درمان بیماری، ظاهر طبیعی نیز تا حد زیادی حفظ میشود.
وی افزود: در برخی موارد حتی میتوان همزمان با برداشت تومور، اقدامات بازسازی و جراحیهای زیبایی نیز انجام داد تا بیمار پس از درمان، آسیب روحی کمتری را تجربه کند.
زنگوری با تأکید بر اهمیت سلامت روان بیماران مبتلا به سرطان گفت: ابتلا به سرطان به دلیل بار روانی و نگرانیهایی که برای بیمار ایجاد میکند، میتواند مشکلات روحی مانند اضطراب و افسردگی به همراه داشته باشد.
وی ادامه داد: حضور روانشناس در کنار تیم درمان، بهویژه در مراحل آغاز درمان، میتواند نقش مهمی در پذیرش بیماری، افزایش امید و همراهی بیمار با روند درمان داشته باشد.
