اعمال ویژه ورود به ماه مبارک رمضان ۱۴۰۴ / اعمال شب و روز اول ماه رمضان + اوقات شرعی

به گزارش اقتصادآنلاین، ماه مبارک رمضان، ماه ضیافت الهی و موسم بندگی، از فردا آغاز می‌شود. این ماه شریف که در فرهنگ اسلامی از جایگاهی ویژه برخوردار است، فرصتی بی‌نظیر برای تزکیه نفس، انس با قرآن کریم و گسترش محبت و کمک به نیازمندان است. در منابع دینی، فضیلت‌های فراوانی برای این ماه ذکر شده و اعمال و آداب ویژه‌ای برای شب و روز نخست آن توصیه شده است.

تاریخ شروع ماه رمضان ۱۴۰۴

بر اساس تقویم و اعلام رسمی ستاد استهلال، فردا پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ مصادف با اول ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷ هجری قمری خواهد بود. 

فضیلت ماه رمضان

ماه رمضان در میان ماه‌های قمری از قداست و شرافتی ممتاز برخوردار است. در دعاهای مأثور این ماه آمده است: «و هذا شهر عظمته و کرمته و شرفته و فضلته علی الشهور»؛ یعنی خداوند این ماه را نسبت به سایر ماه‌ها برتری داده است.
پیامبر اکرم، حضرت محمد (ص)، فرموده‌اند: «اگر کسی در ماه رمضان یک آیه از قرآن تلاوت کند، پاداش او همچون ختم کامل قرآن در غیر این ماه خواهد بود.»
همچنین امام صادق (ع) نقل کرده‌اند که هر کس در این ماه صدقه‌ای بدهد، خداوند هفتاد نوع بلا را از او دور می‌سازد.
در حدیثی دیگر، امام علی (ع) از پیامبر اکرم (ص) نقل می‌کنند که روزه‌دار حقیقی در این ماه از هفت موهبت الهی برخوردار می‌شود؛ از جمله آمرزش گناهان، آسانی در لحظه جان دادن، ایمنی از عطش و گرسنگی قیامت و برائت از آتش دوزخ.

اعمال ورود به ماه رمضان

شب نخست ماه مبارک رمضان در روایات اسلامی، شبی سرنوشت‌ساز و سرشار از برکت معرفی شده و برای آن اعمال متعددی ذکر شده است. این اعمال که در منابعی همچون مفاتیح الجنان، اقبال الاعمال و صحیفه سجادیه نقل شده، به شرح زیر است:

۱. استهلال (جست‌وجوی هلال ماه):

نخستین عمل، توجه به رؤیت هلال ماه رمضان است. در برخی اقوال، استهلال از وظایف شرعی دانسته شده است. این عمل، نشانه ورود رسمی به ماه ضیافت الهی و آغاز موسم بندگی است.

۲. دعا هنگام رؤیت هلال:

است هنگام دیدن هلال، به آن اشاره نشود؛ بلکه فرد رو به قبله بایستد، دست‌ها را بلند کند و دعا بخواند؛ از جمله:
«رَبّی وَرَبُّکَ اللّٰهُ رَبُّ الْعالَمِینَ…»
در این دعا، از خداوند امنیت، ایمان، سلامت، برکت و توفیق انجام اعمال صالح درخواست می‌شود. همچنین نقل شده است که پیامبر اکرم، حضرت محمد (ص)، هنگام رؤیت هلال، دعایی مشتمل بر طلب عافیت، توفیق نماز، روزه، قیام و تلاوت قرآن قرائت می‌کردند.

۳. قرائت دعای چهل‌وسوم صحیفه سجادیه:

این دعا که از ادعیه ویژه رؤیت هلال است، مشتمل بر سپاسگزاری از خداوند برای درک ماه رمضان و درخواست یاری در انجام عبادات این ماه است.

۴. غسل شب اول ماه:

غسل در این شب مستحب مؤکد است و در روایات آمده که انجام آن موجب طهارت جسم و جان و برخورداری از سلامت تا سال آینده خواهد بود.

۵. غسل در آب جاری و ریختن سی کف آب بر سر (در صورت امکان):

در برخی روایات، برای تکمیل طهارت معنوی، توصیه شده در آب جاری غسل کرده و سی کف آب بر سر ریخته شود.

۶. زیارت حضرت سیدالشهدا (ع):

زیارت امام حسین (ع) در این شب، موجب آمرزش گناهان و بهره‌مندی از ثواب فراوان دانسته شده است.

۷. آغاز نمازهای مستحبی هزار رکعتی ماه رمضان:

نمازهای ویژه این ماه که مجموعاً هزار رکعت است، از شب اول آغاز می‌شود و کیفیت آن در منابع ادعیه بیان شده است.

۸. اقامه نماز دو رکعتی ویژه شب اول:

در هر رکعت، سوره حمد و سوره انعام یا سوره‌ای دیگر خوانده می‌شود و پس از آن، از خداوند طلب کفایت در امور و حفظ از بلا و بیماری می‌گردد.

۹. قرائت دعای «اللّٰهُمَّ إِنَّ هٰذَا الشَّهْرَ الْمُبارَکَ…»

این دعا که در اعمال شب پایانی شعبان نیز آمده، برای ورود شایسته به ماه رمضان خوانده می‌شود.

۱۰. دعای پس از نماز مغرب منقول از امام جواد (ع):

دعایی که در آن توفیق عبادت، قبولی اعمال و سلامت در طول ماه درخواست می‌شود.

۱۱. دعای «اللّٰهُمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضانَ…»

این دعا از امام صادق (ع) نقل شده و در آن، طلب روزه، قیام، تلاوت قرآن و بهره‌مندی از هدایت الهی مطرح است.

۱۲. قرائت دعای چهل‌وچهارم صحیفه سجادیه:

دعایی جامع درباره ورود به ماه رمضان و درخواست توفیق بهره‌گیری کامل از برکات آن.

۱۳. دعای «اللّٰهُمَّ إِنَّ هٰذَا شَهْرُ رَمَضانَ…»

دعایی دیگر که در منابع روایی برای این شب نقل شده و مشتمل بر مضامین معنوی عمیق است.

۱۴. قرائت دعای جوشن کبیر:

دعایی سرشار از اسماء و صفات الهی که خواندن آن در این شب مستحب شمرده شده است.

۱۵. خواندن دعای حج:

از دیگر اعمال این شب، قرائت دعای حج و طلب بهره‌مندی از ثواب زائران بیت‌الله الحرام است.

۱۶. کثرت تلاوت قرآن کریم:

با توجه به اینکه رمضان ماه نزول قرآن است، سفارش شده از همان شب نخست، تلاوت قرآن و تدبر در آیات آن افزایش یابد.

۱۷. تجدید نیت و آمادگی قلبی برای روزه‌داری:

مؤمنان در این شب با نیت خالص و توجه قلبی، خود را برای یک ماه عبادت و خودسازی آماده می‌کنند.

۱۸. استغفار و طلب عفو و قبولی اعمال:

پایان‌بخش اعمال این شب، استغفار، توبه، دعا برای قبولی عبادات و درخواست سلامت و توفیق تا پایان ماه مبارک رمضان است.

اعمال روز اول ماه رمضان

روز نخست ماه مبارک رمضان نیز دارای آداب خاصی است:
۱.    انجام غسل روز اول ماه.
۲.    صدقه دادن به نیازمندان.
۳.    اقامه دو رکعت نماز مستحبی؛ در رکعت اول سوره حمد و «إِنّا فَتَحنا» و در رکعت دوم سوره حمد و هر سوره دلخواه.
۴.    خواندن دعای ویژه پس از طلوع فجر که از امام صادق (ع) نقل شده و با عبارت:
«اللهم قد حضر شهر رمضان…» آغاز می‌شود و شامل طلب کمک الهی برای روزه، قیام، سلامتی و پذیرش اعمال است.

 اوقات شرعی تهران فردا پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴

اذان صبح: ۰۵:۲۳:۰۴
طلوع آفتاب: ۰۶:۴۶:۵۵
اذان ظهر: ۱۲:۱۸:۰۵
غروب آفتاب: ۱۷:۴۹:۴۸
اذان مغرب: ۱۸:۰۸:۱۵
نیمه شب شرعی: ۲۳:۳۶:۲۶