جاهای دیدنی ایلام | با عروس زاگرس آشنا شوید

Rate this post

ایلام همان بهشت گمشده‌ای است که در میان مقاصد داخلی از چشم مسافران و گردشگران زیادی پنهان مانده است. این شهر زیبا با داشتن جاذبه های طبیعی و منحصر به فرد، توانسته لقب عروس زاگرس را از آن خود کند. اگرچه برای تماشای این شهر، باید مسافتی حدود ۷۰۰ کیلومتر را بپیمایید، اما ایلام قطعا ارزش پیمودن این مسافت را خواهد داشت. اگر قصد یک سفر متفاوت را دارید، پیشنهاد ما ایلام است. با مجله گردشگری فلای تودی همراه شوید تا شما را با جاهای دیدنی استان ایلام بیشتر آشنا کنیم.

در این مطلب از فلای تودی می‌خوانید…
نمایش
خرید بلیط هواپیما ایلام

لیست جاهای دیدنی ایلام برای سفر

پیش از معرفی لیست جاهای دیدنی ایلام، ابتدا کمی با این شهر آشنا شویم. ایلام یکی از شهرهای جنوب غربی ایران محسوب می‌شود که به دلیل قرارگیری در میان کوه‌ها و ارتفاعات از آب و هوایی معتدل و خنک برخوردار است. قدمت تاریخی و موقعیت جغرافیایی آن، موجب شده تا بازدید از این شهر به یکی از بهترین جاهای دیدنی ایران، تبدیل شود. در ادامه لیست جاذبه های ایلام را به شما معرفی خواهیم کرد.

کوه قلاقیران | تماشای ایلام از ارتفاع

کوه پرشکوه قلاقیران که در نزدیکی ایلام واقع شده و به عنوان نمادی از استقامت مردم ایلام از آن یاد می‌شود. قدمت این قلعه به دوران اشکانیان برمی‌گردد که معماری میدان آزادی نیز از این کوه، الهام گرفته شده است. درختان کهن سال بلوط و دشت سرسبز پای کوه قلاقیران زیبایی خیره کننده‌ای به آن بخشیده‌اند. اگر بتوانید مسیر کوهپیمایی قلاقیران را طی کنید، به چشم انداز بی‌نظیری از ایلام خواهید رسید. تفرجگاه جنگلی ششدار هم که در نزدیکی کوه قلاقیران قرار گرفته، یکی از بهترین جاهای دیدنی ایلام در تابستان به حساب می‌آید.

کوه قلاقیران یکی از جاهای دیدنی ایلام

آدرس کوه پرشکوه قلاقیران روی نقشه گوگل

دریاچه دوقلو سیاه گاو | تنها دریاچه دوقلوی ایران

دریاچه دوقلو سیاه گاو، تنها دریاچه دوقلوی ایران به حساب می‌آید که از طریق کانالی به طول ۷۰ متر و عرض ۸ متر به هم متصل می‌شود. این دریاچه در شهرستان آبدانان واقع شده که حدود دو ساعت و پنجاه دقیقه از ایلام فاصله دارد. آب این دریاچه‌ها از چشمه‌های زیرزمینی تامین می‌شود که متاسفانه به دلیل فرسایش در حال کوچکتر شدن هستند. اطراف دریاچه سیاه گاو زیستگاه مناسبی برای حیوانات و رشد گیاهانی همچون انجیر، تمشک و ترشک محسوب می‌شود.

دریاچه دوقلو سیاه گاو

آدرس دریاچه دوقلو سیاه گاو روی نقشه گوگل

غار زینگان | طولانی ترین تنگه ایران

برای تماشای بهشت گمشده ایلام باید راهی یک ساعته، از ایلام تا غار زینگان را بپیمایید. این غار با طولی حدود شش کیلومتر، به عنوان یکی از طولانی ترین تنگه های ایران شناخته می‌شود. انعکاس آفتاب از میان روزنه‌های کوه، باریدن قطرات ناشی از آب شدن برف کوه‌ها،دهلیزهای آبگیر، گیاهان و آبشار، تنها بخش کوچکی از جاذبه های غار زینگان به حساب می‌آیند.

غار زینگان | طولانی ترین تنگه ایران

قرار گیری غار زینگان در دشت‌های صالح آباد مهران، آن‌را به یکی از بکرترین جاذبه های گردشگری ایلام تبدیل کرده است. برای بازدید از این غار باید کمی مجهز باشید، زیررا در مسیر، آب‌نوردی نیز خواهید داشت. پیش از سفر حتما، شرایط آب و هوایی را چک کنید و کفشی راحت و ترجیحا ضدآب، بپوشید تا بتوانید مسیر را به آسانی طی کنید.

آدرس: غار زینگان روی نقشه گوگل

طاق شیرین و فرهاد | از آثار ملی ایران

اگر داستان شیرین و فرهاد را شنیده باشید، حتما دوست دارید تا سری به استراحتگاه لیلی که فرهاد آن را در نیمی از روز ساخته، بزنید. به گفته راویان محلی، طاق شیرین و فرهاد، سازه سنگی شکلی است که از سنگ‌های تراش خورده و بدون ملات ساخته شد و در سال ۱۳۸۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

طاق شیرین و فرهاد شهر ایلام

آدرس طاق شیرین و فرهاد روی نقشه گوگل

آبشار گچان | طبیعت گردی در ایلام

نسیم دلنوازی که از سمت آبشار گچان می‌وزد، علاوه بر به وجود آوردن هوای مطبوع، مناظر زیبایی را هم به تصویر می‌کشد. منطقه آبشار گچان، پوشیده از درختان بلوط و گیاهان سرسبزی است که به یکی از بهترین جاهای دیدنی ایلام در بهار تبدیل شده است. این آبشار در ۱۵ کیلومتری ایلام به سرابله قرار دارد.

آبشار گچان یکی از جاذبه های ایلام

آدرس آبشار گچان روی نقشه گوگل

دریاچه سد | از بهترین تفریحات ایلام

آب و هوای دلنشین در کنار سرسبزی و پوشش گیاهی متنوع، دریاچه سد را به یکی از بهترین مکان های تفریحی در ایلام تبدیل کرده است. این سد، با حجم بالغ بر ۶۴ میلیون متر مکعب، وظیفه تامین آب شرب ایلام را برعهده دارد. توجه داشته باشید که در اطراف سد دریاچه، امکانات رفاهی نظیر سرویس بهداشتی و یا رستوران وجود ندارد، بنابراین به هنگام بازدید از آن، پیشنهاد می‌کنیم وسایل موردنیاز خود را به همراه داشته باشید.

دریاچه سد از تفریحات ایلام

آدرس دریاچه سد روی نقشه گوگل

روستا بانقلان | روستایی با آثار تاریخی

روستای بانقلان، یکی از روستاهای قدیمی با آثار تاریخی است، که اهالی ایل کردتبار پنجستون در آن زندگی می‌کنند. این روستای کهن با آب و هوای خنک و مطبوع، یکی از بهترین مناطق گردشگری در ایلام به حساب می‌آید. از جاهای دیدنی روستای بانقلان ایلام می‌توان به قلعه توت، کینی (چشمه) بیمار و آسیاب خندان اشاره کرد.

روستای بانقلان ایلام

آدرس روستا بانقلان روی نقشه گوگل

دره ارغوان | تنگه ای بنفش رنگ

دره ارغوان یا تنگه ارغوان یکی از منحصر به فرد ترین جاذبه های ایلام به حساب می‌آید. کافی است قدم در دره بگذارید تا بوی شکوفه‌های ارغوان، شما را مدهوش کند. این دره با مساحتی حدود ۱۷۰ هکتار پوشیده از گونه‌های نادری از ارغوان است که در اردیبهشت ماه، رنگ و بویی تازه به محیط می‌بخشند. در اطراف دره ارغوان می‌توانید از رودخانه‌ها و چشمه‌ها، درختان بلوط و زالزارک لذت ببرید. این منطقه در نزدیکی ایلام قرار گرفته و به دلیل آب و هوایی عالی، زیستگاه گونه‌های حیوانات کمیابی نیز محسوب می‌شود.

دره ارغوان مکان دیدنی ایلام

آدرس دره ارغوان روی نقشه گوگل

قلعه والی | قلعه ای به جا مانده از دوره قاجار

برای تماشای بخشی از آثار به جامانده از دوران قاجار می‌توانید از قلعه والی دیدن کنید. قلعه والی به دستور غلامرضا خان والی که به دلیل فتوحات بسیار لقب فتح السلطان را از ناصرالدین شاه گرفته بود، ساخته شد. این قلعه از متشکل از اتاق آینه، تالار شاه نشین، حرمسرا، زندان های زیر زمین و حیاط است که معماری بنا به صورت قرینه مابین حیاط صورت گرفت است. بخشی از این قلعه در جنگ تحمیلی تخریب شد، مجدد مرمت و به موزه مردم شناسی ایلام تبدیل شد.

قلعه والی قلعه ای از دوره قاجار

آدرس قلعه والی روی نقشه گوگل

کاخ فلاحتی | کاخ به جامانده از دوران قاجار

کاخ فلاحتی یکی از کاخ های تاریخی ایلام به شمار می‌رود، که به دستور حاکم وقت ایلام، غلامرضاخان ابوقداره، بنا شد. کاخ فلاحتی به عنوان یکی از آثار ملی ایران، مجموعه‌ای از ابزارآلات کشاورزی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا ۵۰ سال اخیر را در معرض نمایش می‌گذارد. این موزه دارای سه بخش است که شما در بخش اول می‌توانید ابزارهایی نظیر تیغه، ریزتیغه و سایر اشیا کشف شده از تپه علی کش، در بخش دوم مراحل کشاورزی سنتی و ابزارهای آن و در بخش سوم آسیاب های دستی و سنگی را مشاهده کنید.

کاخ فلاحتی | کاخ به جامانده از دوران قاجار

آدرس کاخ فلاحتی روی نقشه گوگل

جاهای دیدنی روستای ایوان ایلام | از آتشکده سیاهگل تا آبشار هفت قلو

ایوان یکی از شهرستان‌های شمالی ایلام محسوب می‌شود که نسبت به سایر شهرستان‌ها، از آب و هوای خنکی برخوردار است. این روستای زیبا، جاهای دیدنی، کم ندارد در ادامه تعداد از مهمترین جاهای دیدنی ایوان ایلام را به شما معرفی خواهیم کرد.

  • آتشکده سیاهگل: آتشکده سیاهگل یکی از قدیمی ترین جاذبه های ایوان در ایلام است که قدمت آن به زمان ساسانیان برمی‌گردد. این آتشکده تا زمان صفویه روشن بوده و زرتشتیان در آن عبادت می‌کردند.
  • روستای ساتیان: بافت زیبای روستای ساتیان، یکی از جاهای دیدنی ایوان محسوب می‌شود که خیابان‌ها و خانه‌های آن به صورت منظم کنار هم چیده شده‌اند و محل زندگی کشاورزان و دامداران منطقه به حساب می‌آید.
  • گردشگاه ییلاقی خوران: رودخانه‌های زلال، درختان سربه فلک کشیده و باغات میوه از دیگر جذابیت های گردشگاه ییلاقی خوران به شمار می‌رود که مناظر بی نظیری از طبیعت ایوان را در بربر چشمانتان به تصویر می‌کشد.
  • آبشار هفت قلو: این آبشار به دلیل داشتن هفت مجرای آب به آبشار هفت قلو شهرت پیدا کرده است. در بهار که طبیعت در زیباترین حالت خود به سر می‌برد، بهترین زمان برای بازدید از آبشار هفت قلو به حساب می‌آید.
روستای دیدنی ایوان

جاهای دیدنی بدره ایلام | از تنگه کافرین تا تنگه لارت

به یکی از زیباترین و توریستی ترین شهرستان های ایلام، بدره، خوش آمدید. این شهرستان با برخورداری از تنگه های طبیعی، آب و هوای دل انگیز، آثار باستانی و دریاچه سد سیمره، یکی از محبوبو ترین جاهای دیدنی ایلام محسوب می‌شود. در ادامه با جاهای دیدنی بدره ایلام بیشتر آشنا شوید.

  • تنگه کافرین: تنگه کافرین یکی از رویایی ترین منظره های شهر بدره در ایلام به حساب می‌آید. این تنگه به طول دو کیلومتر از میان جنگل‌های بلوط و تپه‌های کوهستانی می‌گذرد. وجود سنجاب‌هایی که در این منطقه زندگی می‌کنند، بر جذابیت تنگه کافرین می‌افزاید.
  • آتشکده کلم: آتشکده کلم یکی از آثار به جامانده از دوران اسلام است که وجود قلعه و آتشکده، حکایت از سکونت طولانی مدت انسان‌ها در دوران مادها دارد. این آتشکده در شمال روستای کلم، ۷۲ کیلومتری ایلام، قرار دارد.
  • تنگه لارت: یکی از زیباترین و دیدنی ترین جاذبه های لارت، تنگه لارت است که به دلیل قرارگیری در دامنه کبیرکوه، آب و هوایی معتدل و خنک دارد. تپه های لارت با قدمت تاریخی، دوره ساسانی، بر جذابیت این منطقه افزوده‌اند.
جاهای دیدنی بدره ایلام

جاهای دیدنی شیروان چرداول ایلام | مقصدی برای کوهنوردی و غارنوردی

چرداول یکی از مناطق کوهستانی در ایلام به حساب می‌آید که در کوهپایه‌های زاگرس قرار گرفته است. این منطقه به دو بخش کوهستانی و دشت تقسیم می‌شود که در بخش کوهستانی آن شاهد رویش درختان بلوط، بادام کوهی، ارجن و گون خواهید بود.

  • کوه اهوران: کوه اهوران به طول ۲۴ کیلومتر از دره جزمان رود تا کوه های کولیته و کازه تر قرار دارد. این کوه در ۸۳ کیلومتری شمال شرقی ایلام، به یکی از دیدنی ترین جاهای دیدنی شیروان چرداول تبدیل شده است.
  • تپه گردرویش: تپه گردرویش، یکی از آثار ملی ثبت شده در چرداول است که قدمت تاریخی آن به هزاره اول قبل میلاد باز می‌گردد.
  • غار چهل ستون چرداول: یکی از جاذبه های کمتر شناخته ایلام، غار چهل ستون نام دارد که در فاصله ۳۰ کیلومتری ایلام قرار گرفته است. حوضچه آب شیرین این در کنار قندیل های سنگی و نقوش طبیعی غار، از جذابیت های آن به حساب می‌آید.
جاهای دیدنی شیروان چرداول ایلام

جاهای دیدنی دهلران ایلام | آب درمانی در چشمه های آب گرم

دهلران، یکی از شهرهای نام آشنای ایلام به حساب می‌آید که مرز مشترک با عراق دارد. این منطقه با آب و هوایی متبوع، جاهای دیدنی و قدمت تاریخی به عنوان یکی از جاذبه های استان ایلام شناخته می‌شود. در ادامه تعدادی از مهمترین جاهای دیدنی دهلران را به شما معرفی خواهیم کرد.

  • چشمه آب گرم دهلران: در دامنه سیاه کوه و نزدیک به غار خفاش، چشمه‌های آبگرم دهلران قرار دارند. دمای آب این چشمه، به ۵۰ درجه می‌رسد که به دلیل انعکاس خورشید روی آن، به صورت هفت رنگ دیده می‌شود. آب چشمه به دلیل برخورداری از گوگرد برای درمان بیماری‌ها نظیر رماتیسم، زخم، شکستگی و کوفتگی استخوان مفید خواهد بود.
  • چشمه قیر: شاید جوشیدن قیر از زمین کمی عجیب به نظر بیاید، اما در دهلران ایلام، با شروع بهار، از زمین قیر طبیعی می‌جوشد که در مسیر خود با خاک، شن و ماسه ترکیب شده و آسفالت طبیعی به وجود می‌آورد.
  • آبشار آبتاف: یکی از زیباترین آبشارهای ایلام به حساب می‌آید که بهترین مقصد برای طبیعت گردان محسوب می‌شود. اطراف آبشار، زیستگاهی برای حیوانات مانند پلنگ، خرس و روباه و رویش گیاهانی مانند بوته کتیرا، گون، گل نیلوفر و درختچه بادام است.
  • کویر ابوغیر: در ادامه گشت و گذارهای استان ایلام، به کویر ابوغیر می‌رسیم. این کویر حدود دو ساعت از ایلام فاصله دارد و در نزدیکی مرز ایران و عراق واقع شده است. رمل‌های شنی کویر به همراه آسمان پرستاره آن تجربه منحصر به فردی را برای گردشگران رقم می‌زند. کویر ابوغیر، پوشش گیاهی چندانی ندارد اما زیستگاه حیواناتی نظیر گونه‌های جکو و آگاما، سارگپه بیابانی، عقاب دشتی، جرد، پاکسواکی، عقرب و مار بیابانی است.
جاهای دیدنی دهلران ایلام

زرین آباد بخش مرکزی دهلران است که به عنوان نگین ایلام از آن یاد می‌شود. این شهرستان کوچک، به دلیل قدمت تاریخی و آب و هوای معتدلی که دارد، یکی از بهترین مقاصد برای سفر محسوب می‌شود. قلعه شاخ یا شیاخ، بزرگ ترین قلعه تاریخی ایلام به حساب می‌آید که قدمت آن به دوره ساسانی برمی‌گردد. از دیگر دیدنی‌ های زرین آباد می‌توان به امامزاده‌های آن، امامزاده سید فخرالدین(ع) و امامزاده سید ابراهیم (ع)، اشاره کرد.

جاهای دیدنی دهلران ایلام | آب درمانی در چشمه های آب گرم

جاهای دیدنی دره شهر ایلام | تماشای همزمان تاریخ و طبیعت

دره شهر، یکی از شهرستان های سرسبز و خوش آب و هوای ایلام به حساب می‌آید که در دامنه کوه های زاگرس و ۱۲۷ کیلومتری ایلام قرار گرفته است. آثار باستانی به جامانده در این شهر، حکایت از قدمت تاریخی و طولانی آن دارد. دره شهر از لحاظ زمین شناسی، یکی از بزرگترین ژئوپارک های دنیا محسوب می‌شود. در ادامه جاهای دیدنی ایلام دره شهر را بیشتر به شما معرفی خواهیم کرد.

  • تنگه بهرام چوبین: تنگه بهرام چوبین، در واقع پناهنگاه بهرام، خاندان ساسانی، در جنگ با خسرو پرویز بود. این تنگه علاوه بر برخورداری از آب و هوای خوب، پوشش گیاهی فوق العاده دارد که آن را تبدیل به یکی از جاهای طبیعی دره شهر می‌کند.
  • شهر باستانی ماداکتو (شهر باستانی سیمره): شهر باستانی ماداکتو یکی از شهرهای باستانی با قدمت ۲۵۰۰ ساله است که اولین مسجد ایران نیز در این شهر (سیمره) ساخته شد. این شهر نخستین بار توسط باستان شناس انگلیسی، هنری راولینسون، کشف شد.
  • پل گاومیشان: یکی از بزرگترین و مشهور ترین پل های تاریخی به حساب می‌آید که به عنوان مرز دو استان ایلام و لرستان شناخته می‌شود. این پل در زمان ساسانی ساخته شد و در دوران صفویه و قاجار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت که آثار آن را می‌توانید در طاق‌های آن مشاهده کنید.
  • آبشار ماربره: در میان طبیعت زیبای دره شهر، به آبشار همیشه پرآب ماربره می‌رسیم. این آبشار در ۲۰ کیلومتر دره شهر به سمت پلدختر قرار گرفته است. آبشار ماربره از میان صخره‌های سنگی می‌گذرد و به دریاچه که در پایین آبشار تشکیل شده، می‌ریزد. پوشش گیاهی اطراف آبشار نظیر درختان انجیر و انگور بر زیبایی‌های این آبشار می‌افزاید.
  • آبشار هفت آسیاب: آبشار هفت آسیاب، از دیگر جاهای دیدنی دره شهر ایلام به حساب می‌آید. به گفته راویان محلی، این آبشار، آثار به جا مانده از هفت آسیاب آبی است که در زمان‌های دوری وجود داشت. جالب است بدانید این آبشار حاصل رانش زمین در کبیرکوه بوده است. در اواخر اسفند ماه و بهار، به دلیل سرسبزی درختان بلوط و پرآبی آبشار، بهترین زمان سفر به آبشار هفت آسیاب به حساب می‌آید.
  • تنگه زرانگوش: اگر ۲۱ کیلومتر از دره شهر فاصله بگیرید، به روستای زیبای زرانگوش می‌رسید. این روستا یکی از بزرگترین روستاهای دره شهر به شمار می‌آید که مهم ترین جاذبه های روستا زرانگوش می‌توان به تنگه زرانگوش اشاره کرد. وجود آبشار، بردبل (اشکال مختلفی از سنگ)، غارهای تاریخی و ظروف سفالی از دیگر دیدنی های تنگه زرانگوش محسوب می‌شوند.
جاهای دیدنی ایلام دره شهر

از دیدنی های دره شهر، هرچه بگوییم، کم گفتیم. اما خوب است در میان گشت و گذارهایتان از این روستای تاریخی و زیبا سری هم به روستای فرهادآباد و تنگه یوژان دره برنید.

جاهای دیدنی چوار | نگین استان ایلام

شهرستان چوار، همان بهشت گمشده در ایلام است که مقصد محبوب گردشگران و کوهنوردان زیادی به حساب می‌آید. فرهنگ و تمدن غنی آن اصالت چوار را نشان می‌دهد. از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری و تاریخی شهرستان چوار می‌توان به تپه قلعه چوار که، یک قلعه نظامی و مسکونی در ارتفاع ۳۰۰ متری قلا بوده اشاره کرد. آثار باستانی کشف شده در آن، حکایت از قدمت این قلعه در دوران ساسانی و اوایل دوره اسلامی دارد. امامزاده حاجی بختیار هم از دیگر جاذبه تاریخی چوار به حساب می‌آید.

جاهای دیدنی چوار | نگین استان ایلام

جاهای دیدنی آبدانان | بهشتی دیگر در ایلام

آبدانان یکی دیگر از شهرهای ایلام به شمار می‌رود که بین دوکوه دینارکوه و کبیرکوه قرار گرفته است. این شهر به دلیل آب و هوای معتدل و خاک حاصلخیز از طبیعت زیبا و سرسبزی برخوردار است. جاهای دیدنی آبدانان در خود شهر و یا سایر روستاهای آبادانان واقع شده که در ادامه تعدادی از آنها را معرفی خواهیم کرد.

  • پل گچی طبیعی
  • غار امیر
  • قلعه جولیان
  • پشت قلعه
جاهای دیدنی آبدانان | بهشتی دیگر در ایلام

بانکول آسمان آباد از توابع استان ایلام

منطقه آسمان آباد یکی از مناطق تفریحی، طبیعی و تاریخی در استان ایلام است که به دلیل داشتن طبیعت زیبا و بکر و جاذبه های تاریخی با قدمت بالا شهرت دارد. البته شاید کمتر کسی این منطقه را بشناسد و به آن سفر کرده باشد، اما اگر دلتان طبیعتی بکر می‌خواهد و دوست دارید تا از بازمانده های یک شهر با قدمت ساسانی دیدن کنید، در سفر به ایلام حتما به آسمان آباد هم سر بزنید.

بلیط هواپیما

ایلام، بهشتی تاریخی در غرب ایران

قدمت ایلام و وجود جاذبه های گردشگری و تاریخی، حاکی از جذابیت این شهر برای سفر دارد. ایلام یکی از شهرهای توریستی ایران به حساب می‌آید که با رزرو هتل های ایلام و اقامتی چند روزه در این شهر، می‌توانید از تمام جاذبه های این شهر لذت ببرید.

ما در این مطلب تلاش کردیم تا بهترین جاهای دیدنی ایلام را به شما معرفی کنیم، اگر شما هم جاذبه دیگری از ایلام را می‌شناسید، آن را با خوانندگان ما معرفی کنید.

سوالات متداول درباره جاهای دیدنی ایلام

چه جاذبه های طبیعی در ایلام وجود دارد؟

از مهمترین جاذبه های طبیعی ایلام می‌توان به تنگه ارغوان، تنگه رازیانه، آبشار گچان، دره ییلاقی هفتا و… اشاره کرد.

فاصله تهران تا ایلام چقدر است؟

ایلام در فاصله 670 کیلومتری تهران قرار دارد.

تماشایی‌ ترین بناهای تاریخی ایلام کدامند؟

قلعه والی، قلعه اسماعیل خان و شهر سیمره از تماشایی ترین بناهای تاریخی ایلام هستند.

بهترین زمان سفر به ایلام چه زمانی است؟

فصل بهار و پاییز، بهترین زمان سفر به ایلام محسوب می‌شود.

Rate this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج − یک =