به گزارش اقتصادآنلاین، چهارشنبهسوری بهعنوان یکی از کهنترین آیینهای ایرانی، هر سال در واپسین شب سهشنبه سال برگزار میشود و سرآغاز جشنهای نوروزی بهشمار میرود. این جشن با محوریت عنصر «آتش» و با هدف زدودن غم و بیماری و استقبال از سال نو برگزار میشود و در فرهنگ ایرانی جایگاهی ویژه دارد. در آستانه سال ۱۴۰۵، بار دیگر آیینهای چهارشنبهسوری در سراسر کشور برپا خواهد شد و خانوادهها خود را برای برگزاری این جشن باستانی آماده میکنند.
تاریخ دقیق چهارشنبهسوری ۱۴۰۴
چهارشنبهسوری سال ۱۴۰۴ در سهشنبه شب، ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ برگزار میشود.
مطابق با تقویمهای دیگر:
-تاریخ دقیق چهارشنبه سوری در تقویم شمسی: سهشنبه، ۲۶ اسفند ۱۴۰۴
-تاریخ دقیق چهارشنبه سوری در تقویم قمری: الثلاثاء، ۲۷ رمضان ۱۴۴۷
-تاریخ دقیق چهارشنبه سوری در تقویم میلادی: Tuesday, ۱۷ March ۲۰۲۶
این آیین در شب پیش از آخرین چهارشنبه سال برگزار میشود و بهنوعی آغاز غیررسمی جشنهای نوروزی محسوب میشود.
چهارشنبهسوری چیست و از کجا آمده است؟
چهارشنبهسوری جشنی ایرانی است که در آخرین سهشنبه شب سال برگزار میشود. واژه «سور» در زبان پهلوی به معنای «سرخ» آمده و در فارسی عامیانه نیز به معنای جشن و شادی به کار میرود؛ بنابراین چهارشنبهسوری را میتوان «چهارشنبه سرخ» یا «جشن چهارشنبه» معنا کرد که اشارهای مستقیم به افروختن آتش دارد.
درباره خاستگاه این آیین دیدگاههای مختلفی مطرح شده است. برخی پژوهشگران آن را مرتبط با جایگاه والای آتش در آیین زرتشتی و سنتهای ایران باستان میدانند و آن را همریشه با جشنهایی همچون جشن سده معرفی میکنند. در مقابل، برخی دیگر معتقدند شکل کنونی این جشن پس از ورود اسلام به ایران تثبیت شده و تحتتأثیر باورهای مربوط به نحسی روز چهارشنبه در فرهنگ عربی گسترش یافته است.
با وجود اختلافنظرها درباره منشأ دقیق آن، چهارشنبهسوری امروزه بهعنوان نمادی از شادی، همبستگی اجتماعی و امید به آینده در فرهنگ ایرانی شناخته میشود.
آداب و رسوم خاص چهارشنبهسوری
آیینهای چهارشنبهسوری در مناطق مختلف ایران با تنوعی چشمگیر برگزار میشود، اما برخی رسوم در سراسر کشور مشترکاند:
• پریدن از روی آتش
مهمترین رسم این شب، افروختن آتش با هیزمهای خشک و پریدن از روی آن است. شرکتکنندگان هنگام پریدن، جملاتی مانند «زردی من از تو، سرخی تو از من» را بر زبان میآورند تا بیماری و غم را به آتش بسپارند و تندرستی و نشاط را از آن بگیرند.
• قاشقزنی
در این رسم، جوانان با پوشاندن چهره خود، با قاشق به کاسه یا قابلمه میکوبند و به در خانهها میروند. صاحبخانه نیز با دادن آجیل، شیرینی یا پول از آنان پذیرایی میکند.
• آجیل مشکلگشا
تهیه و تقسیم آجیل نذری که معمولاً شامل خشکبارهایی مانند گردو، کشمش و کنجد است، از دیگر سنتهای این شب بهشمار میرود. باور عمومی بر این است که خوردن این آجیل باعث گشایش در کارها میشود.
• پخت آش و مراسم خانوادگی
در بسیاری از مناطق، خانوادهها آش نذری میپزند و میان همسایگان تقسیم میکنند. همچنین گردهمایی خانوادگی، شعرخوانی و گرفتن فال حافظ از دیگر جلوههای فرهنگی این شب است.
غذاهای خاص چهارشنبهسوری
چهارشنبهسوری علاوه بر آیینهای نمادین، با خوراکیهای ویژهای نیز همراه است. پس از برگزاری مراسم، خانوادهها دور هم جمع میشوند و غذاهای سنتی سرو میکنند. از جمله این غذاها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• رشتهپلو
• مرصعپلو
• خورش ششانداز
• خورش ترشهتره
• آش رشته
• انواع تنقلات و شیرینیهای سنتی
این خوراکیها علاوه بر جنبه تغذیهای، نمادی از برکت، فراوانی و آرزوی سالی پربار برای خانوادهها هستند.
