نمایش
جاده چالوس یکی از دستاوردهای عمرانی دوره پهلوی است که میان کرج و چالوس کشیده شده و پایتخت را به سواحل شمالی پیوند میدهد. نام رسمی آن «جاده ۵۹» است و روی نقشه راههای ایران دیده میشود. بسیاری از مسافران، این مسیر را زیباترین جاده کشور میدانند؛ چراکه کوه و جنگل، رود و دریاچه و باغهای لاله در دو سوی آن منظرهای کمنظیر ساختهاند. در امتداد راه، دیدنیهایی مانند پیست اسکی دیزین، تونل کندوان، سد امیرکبیر و باغ لالههای گچسر قرار دارد که در ادامه معرفی میکنیم. همچنین به تاریخچه ساخت، مبدا و مقصد مسیر و راههای دسترسی آن میپردازیم.
زمان آغاز ساخت جاده چالوس در مازندران
در سال ۱۳۱۰ خورشیدی و همزمان با حکومت رضاشاه پهلوی، عملیات احداث راهی میان کرج و چالوس شروع شد تا پایتخت به شمال متصل شود. دو سال بعد، جاده با حضور رضاشاه افتتاح و «راه مخصوص» نامگذاری شد. پیش از آن، میان تهران و نواحی شمالی راه آسفالتهای وجود نداشت و تنها مسیرهای خاکی به چند روستای منطقه میرسید.
پس از بهرهبرداری، رستورانها و اقامتگاههای گوناگونی در حاشیه مسیر شکل گرفت. در سال ۱۳۴۰ نیز ساخت سد امیرکبیر (سد کرج) جلوه جاده را دوچندان کرد و آن را به تفرجگاهی محبوب در میان تهران و شمال بدل ساخت.
روایتهای شفاهی متعددی از چگونگی ساخت جاده و تونلهای مسیر نقل میشود. بر پایه یکی از این روایتها، کارگران با تجهیزات محدود و در ازای دستمزد اندک، تونلهایی را در دل کوه کَندند. از جمله آنها تونل کندوان با طول ۸۸۶ متر، عرض ۵ تا ۷ متر و ارتفاع تقریبی ۶ متر است که در قلب البرز مرکزی ایجاد شد. حفر این تونل از ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۷ طول کشید و با حذف دورزدن کوهها، مسیر جاده را حدود ۱۳ کیلومتر کوتاه کرد.
بهطور کلی، چالوس یا «جاده ۵۹» راهی است که پهنای رشتهکوه البرز را میشکافد؛ از همینرو تونلها و سدهای متعددی در مسیر آن ساخته شده که ایجادشان بسیار سخت و زمانبر بوده است. از زمان احداث تاکنون، این جاده و نیز محور هراز امکان سفر از تهران و کرج به کرانههای خزر را فراهم کردهاند. البته ریزش کوه از مخاطرات مسیر است و رانندگان باید احتیاط را رعایت کنند. همچنین این راه برای سرعتهای بالا طراحی نشده است.
دیدنیهای مسیر جاده
از جذابیتهای اصلی چالوس، منظرهها و جاذبههایی است که در امتداد آن دیده میشود و گردشگران بسیاری را به خود میکشاند. در ادامه مشهورترین آنها آمده است:
سد امیرکبیر
در کیلومتر ۲۵ شمال کرج و کنار جاده چالوس، بر بستر رودخانه کرج، سد چندمنظوره امیرکبیر (سد کرج) قرار دارد. این سد بخشی از آب و برق تهران را تامین میکند و دریاچه پشت آن یکی از کانونهای پرورش ماهی است؛ گونههایی مانند قزلآلای رنگینکمان و خالقرمز، ماهی سفید و سیاه در این آب پرورش مییابند.
تونل کندوان
در دهستان کلارستاق و در محور اتصال کرج به چالوس و کلاردشت، تونل کندوان قرار گرفته است. پیش از احداث این تونل، در ماههای سرد سال تا پنج ماه عبور از مسیر امکانپذیر نبود. هرچند ساخت آن هزینه زیادی بر دولت تحمیل کرد، اما نتیجه آن ارزشمند بود.
امروزه در نزدیکی تونل و در جایجای جاده، دستفروشان دورهگرد خوراکیهایی مانند آش رشته، دوغ و آش هیزمی میفروشند که برای مسافران دلپذیر است. در کنار این تجربه، رستورانهایی نیز حوالی تونل و در طول مسیر فعالاند تا اگر کسی به غذای خیابانی علاقه نداشت، به آنها مراجعه کند.
پیست اسکی دیزین
در حوالی کرج پیست اسکی مهمی به نام دیزین واقع شده که فدراسیون جهانی اسکی آن را برای برگزاری رقابتهای رسمی مناسب میداند. این پیست در دامنههای البرز جای گرفته است. فاصله دیزین تا تهران حدود ۱۳ کیلومتر و تا کرج ۷۴ کیلومتر ذکر شده است.
باغ لالههای گچسر
در کیلومتر ۵۴ محور کرج–چالوس و نزدیک پیست دیزین، باغ لالههای گچسر با گونههای متنوع لاله میدرخشد و چشماندازی دیدنی در مسیر میسازد. این باغ از میانه اردیبهشت تا پایان ماه، میزبان مشتاقان بسیاری است.
روستاهای شاخص در طول مسیر
همواره سکونتگاههای روستایی در کنار منابع آب شکل میگیرند. در امتداد «جاده ۵۹» نیز وجود رودخانههای فصلی و پوشش گیاهی چشمنواز، زمینه شکلگیری روستاهای متعدد را فراهم کرده است. برخی از آنها عبارتاند از:
روستای شهرستانک
شهرستانک از روستاهای خوشمنظره مسیر است که قلههایی از البرز، از جمله توچال، در قلمرو آن جای دارند؛ از همین رو برای کوهنوردان اهمیت ویژهای دارد.
روستای کندر
کندر از دیگر روستاهای مسیر «۵۹» است که با دشتهای لاله و باغهای میوه شناخته میشود. انگور، گلابی و گیلاس از محصولات مشهور آن است.
روستای واریان
واریان روستایی سرسبز با پوشش گیاهی و حیاتوحش قابلتوجه است که باغهای میوهاش شهرت دارد. سد امیرکبیر نیز در محدوده این روستا قرار گرفته است.
آغاز و پایان مسیر جاده چالوس کجاست؟
آغاز جاده از شمالشرق تهران و جنوبشرق کرج است. با ورود به مسیر، نخست به روستای باغپیر میرسید و پس از ۲۳ کیلومتر، سد امیرکبیر با شکوه خود پیش رو ظاهر میشود. میان این دو نقطه، مراکز تفریحی و خدماتی برای استفاده عموم فراهم شده است.
پس از گذر از کنار سد و دریاچه، مناظر تماشایی پشت سر میماند و بیآنکه متوجه شوید به گچسر میرسید. گچسر در زمره شهرهای شمالی است و از محل سد تا آن حدود ۴۰ کیلومتر مسیر دارید. با عبور از این شهر، چهره راه از کوهستانی به جنگلی تغییر میکند و شوق ادامه مسیر افزایش مییابد؛ این شور با رسیدن به سیاهپیشه و کلارک به اوج میرسد. مقصد نهایی، شهر چالوس است؛ جایی که باید زیباییهای تازهای را کشف کنید.
اوضاع باز یا بسته بودن مسیر
به سبب ترافیک سنگین، احتمال ریزش سنگ یا طغیان رودخانهها در روزهای بارانی، اطلاع از وضعیت مسیر برای مسافران مهم است. بهترین کار این است که پیش از حرکت، اخبار و اطلاعیهها را دنبال کنید تا از باز بودن محور مطمئن شوید.
نگران عبور از مسیر نباشید؛ تیمهای امداد جادهای همواره در محور حضور دارند و آماده یاریرسانی به رانندگان هستند.
راههای رسیدن به جاده
برای ورود به «جاده ۵۹»، ابتدا باید به تهران برسید. سپس یا از اتوبان همت وارد بزرگراه تهران–شمال شوید، یا در مسیر اتوبان تهران–کرج قرار بگیرید. اتوبان همت حدوداً از منطقه ۴ آغاز و تا منطقه ۵ ادامه دارد.
در انتهای اتوبان همت (خرازی) و پس از تقاطعها، خروجی بزرگراه تهران–شمال دیده میشود که فاز نخست آن به سمت جاده چالوس میرود. این بزرگراه پس از انقلاب ۱۳۵۷ ساخته شد و از مسیرهای ایمن به شمار میآید.
جاده چالوس؛ راهی با مناظر دلانگیز
چالوس از آن مسیرهایی است که در طول راه، کوهها، جنگلها و رودخانههای پرشمار شما را همراهی میکنند. ورود به این محور یعنی قدم گذاشتن در جادهای پر از شگفتی؛ از سد امیرکبیر تا تونل کندوان. «دستی بر ایران» پیشنهاد میکند ضمن رانندگی ایمن، از امکانات رفاهی مسیر استفاده کنید و فرصت چشیدن خوراکیهای خیابانی را از دست ندهید.
موقعیت جاده چالوس
این محور میان کرج و چالوس قرار گرفته است. موقعیت دقیق آن را در نقشه زیر میتوانید ببینید:
سوالات رایج درباره جاده چالوس
در ادامه، چند پرسش و پاسخ کوتاه درباره این مسیر آمده است. اگر سوال دیگری دارید، در بخش دیدگاهها مطرح کنید تا در کوتاهترین زمان پاسخ دهیم.
چه زمانی مسیر چالوس باز است؟
اغلب روزها محور باز است؛ مگر در شرایطی مانند ریزش کوه یا طغیان رودخانه که ممکن است مسیر موقتاً مسدود شود.
آیا مسیر چالوس یکطرفه میشود؟
خیر؛ اما در مواقع اضطراری یا اوج سفر، برای مدیریت ترافیک ممکن است محور بهصورت موقت یکطرفه شود.
